Lange tijd werd Parkinson vooral beschouwd als één ziekte, waarvan de symptomen van patiënt tot patiënt kunnen verschillen. Onderzoekers kijken nu echter naar een andere mogelijkheid: achter dezelfde diagnose zouden verschillende subtypes van Parkinson kunnen schuilgaan, elk met andere biologische mechanismen.
Onderzoekers van onder meer KU Leuven en VIB in België hebben artificiële intelligentie gebruikt om gegevens over de ziekte te analyseren. Hun doel was groepen patiënten te herkennen die bepaalde moleculaire kenmerken met elkaar delen.
Daarbij konden verschillende groepen en subgroepen worden onderscheiden. Zo’n classificatie zou in de toekomst kunnen helpen verklaren waarom twee mensen met Parkinson niet noodzakelijk op dezelfde manier op een behandeling reageren.
Eén ziekte, verschillende mechanismen
Parkinson wordt vaak in verband gebracht met motorische klachten, zoals beven, trager bewegen en spierstijfheid. Toch kunnen de symptomen en het verloop van de ziekte sterk verschillen van persoon tot persoon.
Daarom proberen onderzoekers verder te kijken dan alleen de zichtbare symptomen. Door onder andere genetische gegevens en moleculaire mechanismen te bestuderen, hopen ze beter te begrijpen wat verschillende groepen patiënten biologisch van elkaar onderscheidt.
Dat kan belangrijk zijn: als artsen nauwkeuriger kunnen bepalen welk type Parkinson iemand heeft, kan een behandeling mogelijk beter op die persoon worden afgestemd.
Op weg naar precisiegeneeskunde
Deze aanpak past binnen de zogenaamde precisiegeneeskunde. In plaats van iedereen met dezelfde diagnose op dezelfde manier te behandelen, probeert men rekening te houden met de specifieke biologische kenmerken van iedere patiënt.
In de toekomst zouden biomarkers artsen kunnen helpen om bepaalde subtypes van Parkinson te herkennen en zo gerichter een behandeling te kiezen.
Het is belangrijk om te benadrukken dat deze aanpak nog niet klaar is voor dagelijks gebruik in de spreekkamer. Er is verder onderzoek nodig voordat deze inzichten daadwerkelijk kunnen leiden tot een andere behandeling van patiënten.
Toch biedt het onderzoek een interessant vooruitzicht: een toekomst waarin de diagnose ziekte van Parkinson niet het eindpunt van het onderzoek is, maar juist het begin van een veel persoonlijkere benadering.