In het centrum van deze beweging? De generatie van de babyboomers. En onder hen duizenden vrouwen van 50, 60 en 70 jaar — vandaag beslissingsnemers, mede-beslissers of toekomstige erfgenamen.
Schenken tijdens het leven
Uit een enquête van BNP Paribas Fortis bij 1.114 Belgen van 65 jaar en ouder blijkt dat 72% van de senioren positief staat tegenover een schenking bij leven.
Concreet:
25% heeft al een deel van het vermogen overgedragen.
15% overweegt dat binnenkort te doen.
31% staat open voor het idee.
28% is tegen.
Deze cijfers tonen een fundamentele mentaliteitswijziging. Vermogen wordt niet langer uitsluitend overgedragen bij overlijden. Het wordt gepland, georganiseerd en bewust ingezet.
Een historische golf
Wereldwijd zullen babyboomers naar verwachting voor 84.400 miljard dollar aan activa overdragen in de komende jaren. In België is de impact bijzonder groot: huishoudens bezitten samen bijna 1.974 miljard euro aan vastgoed en 1.309 miljard euro aan financiële activa.
Bij 65- tot 74-jarigen bedraagt het mediaan vermogen meer dan 307.000 euro. Vastgoed blijft daarbij dominant en vertegenwoordigt bijna twee derde van het totale vermogen in deze leeftijdsgroep. Wat de komende jaren van eigenaar verandert, is dus allesbehalve marginaal. Het gaat om een reële verschuiving van economische macht.
Een culturele verschuiving
Waarom nu schenken? De belangrijkste motivatie is fiscaal. 68% van de voorstanders wil successierechten beperken. Bij eigenaars van meerdere panden loopt dat cijfer zelfs op tot 77%. Maar er speelt meer. 46% geeft aan vooral financieel steun te willen bieden aan de kinderen. In een tijd waarin de toegang tot eigendom voor jonge generaties steeds moeilijker wordt, wordt schenken een strategisch instrument. Een eigen inbreng voor een woning. De overdracht van een appartement. Tijdelijke financiële ondersteuning.
De erfenis wordt actief ingezet als hefboom voor levensprojecten. 82% van de senioren die willen schenken, geeft prioritair aan hun kinderen. Bijna 46% van de grootouders overweegt zelfs een directe overdracht aan de kleinkinderen. We evolueren van passieve erfenis naar actieve intergenerationele begeleiding.
Vastgoed: regionale verschillen
Er zijn duidelijke regionale nuances.
In Vlaanderen kiest men vaker voor roerende schenkingen:
38% wil uitsluitend financiële activa overdragen.
16% uitsluitend vastgoed.
In Brussel en Wallonië ligt de focus vaker op vastgoed:
27% in Brussel en 24% in Wallonië wil enkel onroerend goed schenken.
Deze verschillen weerspiegelen uiteenlopende vermogensstructuren: meer financiële diversificatie in Vlaanderen, een sterker gewicht van vastgoed in Brussel en Wallonië.
Een complexe beslissing die begeleiding vraagt
Een vastgoed schenking wordt vaak als zwaar ervaren.
32% noemt de kostprijs als belangrijkste obstakel.
16% wijst op fiscale en juridische complexiteit.
Gevolg:
Eén op twee voorstanders vindt notariële begeleiding essentieel.
47% verwacht een grotere adviesrol van de bank — een percentage dat stijgt tot 62% bij wie op korte termijn wil schenken. Vermogensplanning vraagt strategie. Ze vraagt ook een grondige reflectie over de eigen financiële zekerheid en duidelijke communicatie binnen het gezin.
De sleutelrol van vrouwen van 50+
Vrouwen van 50 jaar en ouder spelen hierin een centrale rol. Zij beheren vaak het spaargeld van het gezin. Zij structureren de nalatenschap. Zij nemen vastgoedbeslissingen. Zij anticiperen op toekomstige zorgbehoeften. En zij stellen de essentiële vragen: Moet ik nu schenken of mijn kapitaal behouden?Hoe zorg ik voor evenwicht tussen mijn kinderen?Hoe bescherm ik mezelf bij afhankelijkheid of weduwschap?
De “grote overdracht” is niet louter een economisch fenomeen. Het is een generatiekeuze. Een herdefiniëring van familiale solidariteit. Anticiperen. Overdragen. Begeleiden. Misschien schuilt de echte moderniteit vandaag in het niet langer uitstellen van deze beslissingen — maar ze bewust en met vertrouwen opnemen.