Nu de staatskas er slecht voor staat, stapelen de maatregelen van de Arizona-regering zich op. Een van die aankondigingen doet vooral bij organisaties en ngo’s alarmbellen rinkelen: de regering van Bart De Wever wil het belastingvoordeel voor giften van meer dan 40 euro aan goede doelen namelijk verlagen. Het huidige voordeel van 45% zou zakken naar 30%. Volgens de sector vormt dat een reëel gevaar voor zo’n 2500 organisaties en stichtingen, en dreigt het mensen ervan te weerhouden nog gul te geven.
Donaties: broodnodig voor het voortbestaan van organisaties
Het nieuws dat dit fiscale voordeel wordt afgebouwd, zorgt voor heel wat beroering binnen de liefdadigheidssector. En dat is terecht: giften van particulieren en bedrijven zijn, na subsidies, de belangrijkste bron van inkomsten voor vzw’s. Zo liet de Stichting tegen Kanker in een persbericht weten dat deze beslissing het onderzoek zal afremmen en de slagkracht van de organisatie zal verzwakken. En dit gaat dan weer ten koste van de volksgezondheid.
Bij Greenpeace België klinkt dezelfde verontwaardiging. Woordvoerder Antoine Collard noemt het “een zware klap voor de organisaties, een bewuste frontale aanval.” Volgens hem zou 90% van hun donaties door deze maatregel worden getroffen. “Het is nog te vroeg om te voorspellen wat dit betekent voor onze werking, maar als donateurs hun giften afstemmen op de lagere fiscale voordelen, riskeren we jaarlijks zo’n 1,9 miljoen euro te verliezen.”
Uit cijfers blijkt dat ongeveer een miljoen Belgische gezinnen gemiddeld 350 euro per jaar schenken aan een van de 2500 erkende verenigingen of stichtingen in ons land.
Hoewel velen deze beslissing aanklagen, is ze niet uniek. Ook in Frankrijk staat het belastingvoordeel voor liefdadigheid onder druk. Tot nu toe konden gulle Fransen maar liefst 66% van hun schenking aan erkende organisaties van openbaar nut fiscaal aftrekken, tot een maximum van 20% van hun belastbaar inkomen. Een nieuw voorstel van het Franse ministerie van Financiën wil dat voordeel echter beperken tot een plafond van 2000 euro. Dat zou de Franse staat zo’n 450 miljoen euro extra opleveren.
Minder gulle donaties?
Zal deze maatregel er echt voor zorgen dat mensen minder gaan geven? Objectieve cijfers ontbreken voorlopig, maar wat zeggen de donateurs zelf? Sophie Moerman (57) doet al jarenlang op regelmatige basis donaties aan verschillende dierenwelzijnsorganisaties. Zij blijft nuchter: “Voor mij persoonlijk zou de wijziging in de fiscale aftrek weinig verschil maken voor het feit dat ik doneer of hoeveel ik doneer. Ik verdien goed en kan zo regelmatig iets geven voor de bescherming van dieren. Natuurlijk zou ik wat meer belasting betalen, maar dat verandert niets aan het plezier dat ik voel wanneer ik een organisatie help die zich inzet voor dieren. Zolang ik het mij kan veroorloven, blijf ik geven.”
Een hoopvolle stem, maar ze volstaat niet om de ongerustheid bij de vzw’s weg te nemen. Hun financiële evenwicht hangt immers vaak sterk af van particuliere giften. En niet iedereen deelt Sophies standpunt. Zo zegt Roland Geerard (62): “Ik kies mijn goede doelen specifiek omwille van het huidige belastingvoordeel. Als de aangekondigde maatregel ook effectief wordt toegepast, moet ik alles eens goed overdenken. Misschien doneer ik minder of mogelijk zelfs helemaal niets meer.” Volgens recente peilingen zou één op vier donateurs zijn giften verminderen of stopzetten als de verlaging van het fiscale voordeel doorgaat.
En ja, voor de organisaties en stichtingen is dat een erg zorgwekkende evolutie. Bovendien heeft de maatregel slechts een beperkt effect op de staatskas, ze zou amper goed zijn voor naar schatting 40 miljoen euro per jaar. Een druppel op een hete plaat in vergelijking met het begrotingstekort van miljarden. “Is het dat wel waard?”, vragen zo’n 450 organisaties, verenigd in de vzw Ethische Fondsenwerving, zich luidop af. Ze herinneren eraan dat België altijd een van de gulste landen van Europa is geweest. “Met deze hervorming riskeert men een solidariteitsmodel te ondermijnen dat diep in onze samenleving verankerd zit.”
Welke organisaties komen in aanmerking voor een fiscaal voordeel?
Vrijgevigheid is mooi, maar wie slim schenkt, kiest met kennis van zaken. Om te kunnen genieten van een fiscaal voordeel, hoe bescheiden ook, moet je doneren aan organisaties die wettelijk zijn erkend of een officiële goedkeuring kregen van de minister van Financiën. En er is keuze genoeg voor wie goed wil doen: van ngo’s en vzw’s tot het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, de Koninklijke Academies, de Koninklijke Muntschouwburg en de grote staatsmusea. Onder bepaalde voorwaarden kun je zelfs schenken aan een organisatie of instelling in een ander land binnen de Europese Economische Ruimte.
Een volledige lijst vind je hier :